آشنایی با انواع خطوط در خوشنویسی

خطوط معروف و متداول در عصر حاضر چهار نوع هستند:

  1. نستعلیق
  2. شکسته نستعلیق
  3. ثلث
  4. نسخ

خط نستعلیق چیست؟

این خط زیبا محصول ذوق سرشار هنرمندان ایرانی است که از دو خط نسخ و تعلیق پدید آمد و در قرون متمادی راه کمال پیمود تا اینکه در نیمه دوم قرن هشتم هجری میرعلی تبریزی اصول و قواعدی را برای آن وضع نمود و میرعماد حسنی در قرن دهم آنرا کمال بخشید و میرزا محمدرضا کلهر در قرن سیزدهم سبکی جدید را در این خط بنا نهاد که تا امروز پویا و بالنده است. از اساتید برجسته معاصر در خط نستعلیق استاد غلامحسین امیرخانی، دکتر جواد بختیاری و استاد کرمعلی شیرازی و … را میتوان نام برد.امروزه به دلیل استفاده از ابزار پیشرفته و خواست و نیاز جامعه سبکی از خط نستعلیق و شکسته نستعلیق ارائه میشود که به نقاشی خط مشهور و معروف است، این نمونه از خوشنویسی بسیار زیبا بوده و هر مخاطبی از هنرمندان و هنردوستان تا مخاطب عام را به خود جذب کرده و شیفته می کند.

خط نستعلیق را به خاطر ظرافت و زیبایی بسیار خاصش عروس خطوط اسلامی نامیده اند، این خط زیبا بیشترین کارایی را دارد و علاوه بر متون فارسی، متون عربی نیز با این خط تحریر میشود.

 

خط شکسته نستعلیق چیست؟

از آنجایی که خط نستعلیق برای تحریر نامه ها و مکاتبات کند و مشکل بود، لذا در قرن یازدهم هجری خط شکسته نستعلیق به دست مرتضی قلیخان شاملو و به مقصود سرعت و سهولت در نویسندگی، از خط نستعلیق استخراج گردید و میرزا شفیعا، هراتی، آنرا استحکام بخشید و در قرن دوازدهم درویش عبدالمجید طالقانی آنرا کمال بخشید.متون فارسی و عربی با این خط نوشته میشود، قرائت این خط به خاطر پیچیدگی هایش برای عامه مردم سخت می باشد، لذا خط شکسته کامل امروزه صرفه هنری داشته و برای خواص استفاده می شود. از اساتید معاصر این خط استاد یدالله کابلی خوانساری و استاد محمد حیدری را میتوان نام برد.

خط ثلث چیست؟

خط ثلث در اواخر قرن سوم هجری بدست محمد ابن علی فارسی ملقب به ابن مقله ابداع گردیده است و یاقوت مستعصمی در قرن هفتم آنرا کمال بخشیدندو این خط که آنرا ام الخطوط نامیده اند از انواع خط عربی است که عمدتا در کتیبه های مساجد و بناهای مذهبی و در کاشیکاری ها استفاده میشود. نوشتن متون فارسی با این خط زیبا است. از اساتید برجسته این خط در ایران و ترکیه در قرن های اخیر نام های بزرگی پدیدار گشته است، استاد سید محمد حسینی موحد قمی یکی از این بزرگان می باشد.

خط نسخ چیست؟

مبدع این خط محمد ابن علی ابن مقله ایرانی است در اواخر قرن سوم هجری که ابن بواب آنرا کمال بخشید و یاقوت مستعصمی در قرن هفتم بر زیبایی آن افزود و میرزا احمد نیریزی در قرن دوازدهم آنرا بغایت و کمال رساند. خط نسخ اختصاص به متون عربی دارد و کلام الله مجید و ادعیه با این خط نوشته میشود. نوشتن متون فارسی با این خط چندان جالب نیست این خط بسیار روان و خوانا است و خط تایپی امروزی بر گرفته از این خط است.

Leave a Comment